Mu kiganiro kidasanzwe cyatunguye benshi, Joseph Kabila Kabange, wahoze ari Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), yagarutse mu gihugu nyuma y’umwaka yari amaze mu buhungiro. Yanyuze i Kigali, mu Rwanda, mbere yo kugera i Goma, umujyi uri mu burasirazuba bw’igihugu, kuri uyu wa Gatanu, tariki 18 Mata 2025.
Iyi ntambwe ayifashe mu gihe ibintu byifashe nabi cyane muri RDC, cyane cyane mu burasirazuba aho imirwano ikomeye hagati y’ingabo za leta n’umutwe wa M23 ikomeje gufata indi ntera.
Guhera ku butegetsi kugeza mu buhungiro: Umwaka wose ari i Harare
Kabila yabaye perezida kuva mu 2001, asimbuye se Laurent-Désiré Kabila wishwe arashwe. Yayoboye igihugu mu gihe cy’imyaka 18 kugeza ubwo yahirimbanyijwe na Félix Tshisekedi mu mwaka wa 2019.
Nubwo yavuye ku butegetsi, yakomeje kugira ijambo rikomeye mu miyoborere ya RDC. Ariko mu ntangiriro za 2024, kubera ibibazo by’umutekano n’umwuka mubi hagati ye na leta ya Tshisekedi, yahisemo guhunga, akajya Harare muri Zimbabwe, aho yari amaze umwaka.
Ku wa Kabiri, tariki ya 8 Mata, Kabila yaciye amarenga ko agiye kugaruka mu gihugu.
“Igihugu gifite ibibazo bikomeye – umutekano wacitse, ubukungu burimo gusenyuka, abaturage babayeho nabi. Ntabwo nakomeza kurebera,” ni ko yabivuze.
“Nagarutse kugira ngo mfatanye n’abandi gushaka ibisubizo.”
Yanyuze i Kigali ajya i Goma – Umujyi uri mu maboko ya M23
Igitangaje si ugutaruka kwe gusa, ahubwo ni inzira yanyuzemo.
Yanyuze i Kigali, atari Kinshasa cyangwa indi mijyi ya RDC igenzurwa na leta. Yerekeje i Goma, umujyi kuva mu mpera za Mutarama uri mu maboko y’inyeshyamba za M23.
Kugira ngo anyure i Kigali – umurwa mukuru w’igihugu cya Rwanda, gisanzwe cyashinjwaga na Kinshasa gufasha M23 (nubwo Rwanda ihakana ibyo birego) – ni ikimenyetso gikomeye mu rwego rwa politiki.
Biravugwa ko agiye kwifatanya n’ihuriro rya AFC
Amakuru aturuka ahizewe aravuga ko Kabila ashobora kuba atagarutse wenyine. Biravugwa ko ashobora kwifatanya n’ihuriro rya Alliance Fleuve Congo (AFC), ririmo umutwe wa M23.
AFC iyoborwa na Corneille Nangaa, wahoze ari Perezida wa Komisiyo y’Igihugu y’Amatora (CENI) mu gihe cy’ubutegetsi bwa Kabila.
“AFC si umutwe wa gisirikare gusa – ni ihuriro rishaka impinduka zifatika muri politiki y’igihugu,” Nangaa aherutse kubivuga.
“Niba Kabila aje muri AFC, ni uko yizeye ko impinduka ari ngombwa.”
Kabila na Tshisekedi: Umubano wuzuyemo umwuka mubi
Kugaruka kwa Kabila kuzanye igitutu ku mubano we na Perezida uriho ubu, Félix Tshisekedi, kuko igihe kinini hashize batavuga rumwe. Tshisekedi yakunze gushyira Kabila mu majwi ngo ni umuterankunga mukuru wa M23 – ibyo Kabila atigeze yemera ariko bikomeza gukurura umwuka mubi hagati yabo.
Kuba yagarutse anyuze ahagenzurwa na M23, biracyekwa nk’ubutumwa bwa politiki bushobora gusenya imikoranire isanzwe ya leta.
Bose bategereje ijambo rye: Aravuga iki?
Amakuru aturuka hafi ye yemeza ko Kabila azageza ijambo ku baturage kuri uyu wa Gatandatu, i Goma, umurwa mukuru w’intara ya Kivu y’Amajyaruguru.
Abasesenguzi benshi bavuga ko iryo jambo rishobora gusenya cyangwa kubaka byinshi mu miyoborere y’igihugu.
Ese aragarutse nka mpuzamiryango? Nk’umuhuza? Cyangwa afite umugambi wo kongera gusubira ku butegetsi?
Icyo abantu bose bahurizaho ni iki: Joseph Kabila yagarutse, kandi ntagishobora gusigara nk’uko cyari kiri mbere.
🚀 First to Know – Join Our WhatsApp!






